Na przełomie stycznia–marca 1945 roku walki na Pomorzu toczyły wojska 2. Frontu Białoruskiego marszałka Konstantego Rokossowskiego. Według danych na 14 stycznia 1945 roku w skład Frontu Białoruskiego wchodziło siedem armii oraz 5 armia pancerna, 4 armia lotnicza, dwa korpusy pancerne, 8 korpus zmechanizowany i 3 korpus kawalerii, około 16 tysięcy dział, 1178 czołgów, 1647 samolotów .
Walki na obszarze powiatu świeckiego prowadziła 2. Armia Uderzeniowa gen. I. Fediuninskiego, która wchodziła w skład 2. Frontu Białoruskiego. W dniu 27 stycznia 1945 roku Rosjanie sforsowali Wisłę i w oparciu o zdobyte na bazie pierwszych miejscowości zdobytych po lewobrzeżnej stronie Wisły utworzyły przyczółek do dalszych działań. Broniące tego rejonu oddziały niemieckie 23. Korpusu i 27. Korpusu 2. Armii gen. Waltera-Otto Weissa stawiały wszędzie tak zacięty opór, że natarcie jednostek radzieckich rozwijało się bardzo wolno. W dniach 10–12 lutego 1945 roku zdobyto Świecie nad Wisłą, gdzie podczas walk zginęło około 700–800 żołnierzy polskich i radzieckich. Kilka dni później w wyniku podjętych dalszych działań zaczepnych zajęto w dniu 19 lutego 1945 roku Nowe. Podczas walk o miasto i okoliczne miejscowości zginęło 657 żołnierzy radzieckich. Po drugiej wojnie światowej w Nowem utworzono cmentarz zbiorczy, na którym spoczęli żołnierze wszystkich ziem byłego ZSRR: Rosjanie, Ukraińcy, Kazachowie itd. Cmentarz ten jest odwiedzany przez potomków osób poległych. Pojawiają się kwiaty i tablice pamiątkowe z podobiznami poległych. Duże straty poniosły wojska niemieckie, które straciły około 300 żołnierzy. Miasto i okolice ucierpiały w wyniku działań wojennych. Zniszczono część kamienic wokół Rynku, ul. Grudziądzkiej i w innych częściach miasta. Mieszkańcy zmuszeni byli do ewakuacji, opuszczenia swoich domostw. Zidentyfikowano ponad 50 ofiar, mieszkańców okolicy którzy stracili życie w wyniku działań frontowych w 1945 roku, od min, bomb, niewypałów, czy deportacji na Ural.
Na zdjęciu - dawna forma pomnika na cmentarzu Armii Czerwonej (ze zbiorów Urzędu Gminy) oraz zniszczenia wojenne (ze zbiorów Z. Gurbada)
